Iran Yakubali Mapigo! Yaomba Mazungumzo na Marekani – Video
2026-02-02 - 18:58
Iran imesema iko katika hatua ya kutathmini masharti ya kurejea kwenye mazungumzo ya nyuklia na Marekani, huku pande zote zikionyesha utayari wa kufufua mazungumzo ya kidiplomasia baada ya miaka mingi ya mvutano. Afisa wa Wizara ya Mambo ya Nje ya Iran alieleza kuwa mazungumzo hayo yanaangaliwa kwa kina, na Tehran inasisitiza kuondolewa kwa vikwazo vya kiuchumi haraka iwezekanavyo kama sharti la awali kabla ya kuendelea na majadiliano. Vyanzo vya Iran vimeeleza kuwa mjumbe maalum wa Marekani, Steve Witkoff, na Waziri wa Mambo ya Nje wa Iran, Abbas Araqchi, huenda wakakutana nchini Uturuki katika siku chache zijazo. Hii ni kama sehemu ya juhudi za kufufua mazungumzo yaliyokuwa yamesitishwa tangu Rais Donald Trump alipoondoa Marekani kutoka kwenye makubaliano ya nyuklia ya P5+1 (JCPoA) mwaka 2018. Rais wa Marekani, Donald Trump, ameitaka Iran kufikia makubaliano mapya ya nyuklia ambayo yatakuwa na masharti magumu zaidi. Miongoni mwa masharti hayo ni pamoja na Iran kusitisha kabisa urutubishaji wa uranium, kupunguza mpango wake wa makombora ya masafa marefu, na kuacha kuunga mkono makundi ya kihadi na wapiganaji wa Ki-Shia katika maeneo ya Mashariki ya Kati, hasa Iraq, Syria, na Yemen. Hata hivyo, Iran imekataa masharti haya, ikisema kwamba yanakiuka uhuru wake wa kitaifa na haziwezi kubali shinikizo la aina hiyo. Afisa mmoja wa Iran alieleza kuwa suala la makombora ya masafa marefu linaweza kuwa changamoto kubwa zaidi katika mazungumzo kuliko suala la nyuklia. Iran inaona mpango wake wa makombora kama sehemu muhimu ya usalama wake wa kitaifa na hakuna dalili kwamba itaachana nao. Mzozo huu umeongeza mvutano kati ya Marekani na Iran, huku ushawishi wa Marekani ukionekana kupungua katika Mashariki ya Kati. Iran, kwa upande wake, inaendelea kushirikiana na mataifa kama China, Urusi, na baadhi ya nchi za Ulaya, ambazo zimeonyesha utayari wa kuunga mkono Iran kupitia njia za kidiplomasia na kiuchumi ili kupinga vikwazo vya Marekani. Wataalamu wa siasa wanabaini kwamba mchakato wa mazungumzo kati ya Iran na Marekani unaweza kuwa na athari kubwa kwa usalama wa kimataifa na hatma ya makubaliano ya nyuklia. Mazungumzo haya yanayotazamiwa kufanyika nchini Uturuki yanaweza kuwa na nafasi nzuri ya kufanikiwa ikiwa pande zote mbili zitakuwa tayari kutafuta suluhu ya kiuchumi na kisiasa, lakini bado kuna wasiwasi kuhusu ufanisi wake, hasa kutokana na misimamo mikali ya pande zote mbili. Hali ya kisiasa nchini Iran pia inachangia kwenye mzozo huu. Maandamano yaliyotokea nchini Iran yamezidi kuonyesha kukosekana kwa imani kwa utawala wa Rais Ebrahim Raisi, ambaye alichaguliwa mwaka jana kwa ahadi ya kurudisha ustawi wa kiuchumi. Hata hivyo, ongezeko la vikwazo vya kimataifa pamoja na changamoto za ndani za kiuchumi na kisiasa zimefanya ahadi hizi kuwa ngumu kutekeleza, na hivyo kuongeza shinikizo kwa serikali kufanya maamuzi makubwa kuhusu nyuklia na usalama wa taifa. Wakati huu, Iran inahitajika kufanya uamuzi muhimu kuhusu kama itaendelea na mazungumzo na Marekani au ifuate njia mbadala za kidiplomasia, huku Marekani ikielekea kuongeza shinikizo kwa njia ya kijeshi na kiuchumi.